https://elib.psu.by/handle/123456789/175 2026-04-05T15:24:42Z https://elib.psu.by/handle/123456789/358 Title: Мнеманiчная аксiялогiя культуры у творчай спадчыне Якуба Коласа Authors: Вярбiцкая, В. I. Abstract: Разгледжана культурная памяць як адзін з важнейшых кампанентаў духоўнай культуры. Адзначаецца, што яна арыентавана на захаванне, падтрыманне, замацаванне і ўзнаўленне навыкаў індывідуальных і групавых паводзін, камунікацыі розных грамадскіх супольнасцей. Дадзеная фундаментальная катэгорыя культуралогіі аналізуецца ў кантэксце нацыянальна-культурнага адраджэння, аперцэпцыі яе адным з ідэолагаў Беларускага адраджэння Якубам Коласам, 130-годдзе якога адзначае ў бягучым годзе сусветная грамадскасць. Абгрунтоўваецца думка, што Я. Колас лічыў культурную памяць сацыяльным феноменам, без якога немагчыма дзяржаўнае і культурнае будаўніцтва, паколькі яна выступае асноўным механізмам узнаўлення сутнасных рыс і якасцей, уласцівых беларускаму грамадству. Аўтар метадам інтэрпрэтацыі коласаўскіх тэкстаў даказвае, што пісьменнік разглядаў этнічную культуру беларусаў як форму сацыяльнай памяці, генерыруючы творчы механізм падтрымання і ўзнаўлення этнакультурнага зместу ў працэсе нацыянальна-культурнага адраджэння. Description: Mnemonic Axiology of Culture in Creativity of Kolasa / O. Viarbitskaya 2012-01-01T00:00:00Z https://elib.psu.by/handle/123456789/356 Title: Систематический научно организованный контроль как решающий элемент в процессе обучения математике на технических специальностях Authors: Вакульчик, В. С. Abstract: Представлены разработанные методические основы проектирования целостной, гибкой системы проверки и оценки качества результатов математической познавательной деятельности студентов технических специальностей, выделены основные виды и формы контроля, его функции и задачи, выполняемые проектируемой системой контроля в учебно-познавательном процессе. Приведены методические рекомендации реализации системы в процессе обучения математике. Результаты исследований, представленных в данной статье, носят практико-ориентированный характер, могут быть полезны начинающим преподавателям, аспирантам, и являются, на наш взгляд, инвариантными относительно проблем проектирования системы контрольных мероприятий в процессе обучения дисциплинам естественнонаучного цикла. В работе показаны конкретные примеры применения изложенной методики в учебно-познавательном процессе обучения математике. Description: Sistematic and Scietificaly Organized Control, as a Crucial Element in the Process of Teaching Mathematics in Technical Specialties / V. Vakulchik, A. Kapusto 2012-01-01T00:00:00Z https://elib.psu.by/handle/123456789/354 Title: Iнтравертаваныя i экстравертаваныя метады эстэтычнага выхавання у беларускай народнай педагогiцы: тэарэтычныя асновы вызначэння Authors: Туболец, С. Р. Abstract: Артыкул прысвечаны вывучэнню тэарэтычных асноў вызначэння інтравертаваных і экстравертаваных метадаў эстэтычнага выхавання ў беларускай народнай педагогіцы. Аўтар разглядае сродкі і метады беларускай народнай педагогікі, што традыцыйна ўжываліся ў эстэтычным выхаванні. У артыкуле прадстаўлена аўтарская класіфікацыя інтравертаваных і экстравертаваных метадаў эстэтычнага выхавання ў беларускай народнай педагогіцы згодна з накіраванасцю на ўнутраны або знешні духоўны ці матэрыяльны свет. Сукупнасць метадаў рэалізуецца праз сям’ю, мясцовую суполку жыхароў, калектыў аднагодкаў і працэс самавыхавання. Адзначаецца, што мэта інтравертаваных метадаў – далучыць асобу да свету прыгажосці праз развіцц? ўмення бачыць, адчуваць, успрымаць, разумець, ацэньваць, эстэтычна перажываць з’явы прыгажосці (іх адсутнасць). Спецыфічная рыса экстравертаваных метадаў – скіраванасць на фарміраванне ўменняў ствараць і захоўваць прыгажосць зносін, працы, творчасці, прыроды. Description: Introversive and Extraversive Methods of Aesthetic Education in Belarusian Folk Pedagogy: Theoretical Basis For Definition / S. Tubolets 2012-01-01T00:00:00Z https://elib.psu.by/handle/123456789/352 Title: Рэформа адукацыi у Рэчы Паспалiтай XVIII стагоддзя Authors: Тарасюк, Я. В. Abstract: Даследуецца гісторыя філасофскай і педагагічнай думкі Рэчы Паспалітай эпохі Асветніцтва. Разглядаецца праграма Collegium Nobilium, распрацаваная Станіславам Канарскім у супрацьвагу традыцыйнай езуіцкай адукацыі. Далей аналізуецца праект Антонія Паплаўскага, які стаў падставай праведзенай Адукацыйнай камісіяй рэформы сістэмы адукацыі Рэчы Паспалітай. Дадзены праект прадугледжваў увядзенне пачатковай адукацыі для сялян. Паказана, што ў якасці канцэптуальнай асновы змен у адукацыі выступала фізіякратычная дактрына, папулярная сярод філосафаў Рэчы Паспалітай эпохі Асветніцтва. Прыняцце ідэй фізіякратызму прывяло да ўвядзення ў вучэбныя курсы тэорыі натуральнага права і палітычнай эканоміі і замены імі традыцыйнага курса філасофіі. У выніку праведзеных у XVIII стагоддзі рэформ адукацыя атрымала свецкі характар і была арыентавана на фарміраванне грамадскіх дабрачыннасцяў. Description: Reform of Education in the Polish-Lithuanian Commonwealth of the Xviii Century / J. Tarasiuk 2012-01-01T00:00:00Z