https://elib.psu.by/handle/123456789/24837 Wed, 29 Apr 2026 16:42:45 GMT 2026-04-29T16:42:45Z https://elib.psu.by/handle/123456789/24858 Title: Выратавальныя археалагічныя раскопкі на тэрыторыі Вялікага пасада Полацка ў 2005 годзе Authors: Дук, Д. У. Abstract: Прапануюцца вынікі выратавальных археалагічных раскопак на Вялікім пасадзе старажытнага Полацка ў 2005 годзе. Прадстаўлена апісанне стратыграфіі культурных напластаванняў раскопа 1. Упершыню публікуецца асноўная колькасць артэфактаў з раскопу 1 па вул. Камуністычнай, 4, у тым ліку унікальны археалагічны комплекс златарскіх вырабаў з ювелірнай майстэрні XVII стагоддзя, рарытэты ХІ – ХІІ стагоддзяў. Зроблена выснова аб высокім сацыяльным статусе сярэднявечнага насельніцтва Вялікага пасада, якое пражывала на тэрыторыі сучаснай плошчы Свабоды. Пацверджана думка аб заснаванні Вялікага пасада ў ХІ стагоддзі. Даказана, што на тэрыторыі сучаснай плошчы Свабоды ў Полацку існавалі ювелірныя майстэрні не толькі ў ХІІ стагоддзі, але і ў XVII таксама. Mon, 01 Jan 2007 00:00:00 GMT https://elib.psu.by/handle/123456789/24858 2007-01-01T00:00:00Z https://elib.psu.by/handle/123456789/24857 Title: Керамические люльки в Полоцке в XVII – XVIII веков Authors: Соловьёв, А. А. Abstract: В работе рассматривается один из видов мелкой декоративной пластики – люльки для курительных трубок. Описаны виды и три варианта нанесения орнамента и формы люлек. Показаны люльки, изготовленные в Полоцке, а также привозные, преимущественно из Голландии. Изготовление люлек в Полоцке не было самостоятельной отраслью гончарного производства в силу ограничен ности круга потребителей продукции и большой конкуренции с привозными изделиями. На основе приведенных формообразующих элементов составлена таблица их комбинаций. Представлена хронология полоцких люлек. Несмотря на наличие богатой коллекции люлек в фондах Национального Полоцкого историко- культурного музея-заповедника, этот материал мало изучен. Цель работы – определение времени возникновения производства люлек в Полоцке и выделение среди изучаемых материалов продукции местного производства. Mon, 01 Jan 2007 00:00:00 GMT https://elib.psu.by/handle/123456789/24857 2007-01-01T00:00:00Z https://elib.psu.by/handle/123456789/24856 Title: Анатамічна-фізіялагічныя ўяўленні, этыялогія і прафілактыка хвароб у сістэме традыцыйнай народнай медыцыны беларусаў Падзвіння Authors: Філіпенка, У. С. Abstract: Разглядаюцца анатамічна-фізіялагічныя ўяўленні, этыялогія і прафілактыка хвароб у сістэме традыцыйнай народнай медыцыны беларусаў Падзвіння. Зварот у ходзе даследавання да шырокага кола фальклорна-этнаграфічных крыніц ХІХ – пачатку ХХ стагоддзя і матэрыялаў сучасных палявых этнаграфічных экспедыцый, выкарыстанне новых навуковых падыходаў дазваляе выявіць некаторыя сутнасныя характарыстыкі хвароб ў традыцыйным светапоглядзе беларусаў Падзвіння. Прадстаўлен аналіз анатамічна-фізіялагічных уяўленняў беларусаў Падзвіння, які сведчыць, што цэнтральнае месца ў стратэгіі супрацьстаяння хваробам займае засцеражэнне семантычна разнародных зон чалавечага «верху» і «нізу» і лекавае ўздзеянне на іх. Прапанавана прынцыповая мадэль этыялагічнай класіфікацыі хваробаў. Слушнасць прапанаванай класіфікацыі даказваюць звесткі аб шматлікіх засцерагальных захадах і сродках беларусаў Падзвіння супраць хваробаў – калектыўныя, сямейныя ды індывідуальныя абярэгі. Mon, 01 Jan 2007 00:00:00 GMT https://elib.psu.by/handle/123456789/24856 2007-01-01T00:00:00Z https://elib.psu.by/handle/123456789/24855 Title: Формы и виды браков XVI – XVII веков в Беларуси (по материалам актовых книг Могилевского магистрата) Authors: Алексейчикова, Н. Н. Abstract: Рассматриваются различные формы и виды браков, распространенных на территории Великого княжества Литовского. В XVI – XVII веках в Беларуси параллельно существовали венчанный и невенчанный браки. На определенных этапах исторического развития одна из форм брака являлась преобладающей, а другая – наоборот, хотя и не исчезала полностью. Приводится характеристика вышеуказанных брачных союзов и прослеживается эволюция на протяжении рассматриваемого времени. Исследуется отношение общества к существовавшим формам брака. Кроме того, в статье рассматриваются особенности матримониального поведения жителей Великого княжества Литовского, связанные с бытованием различных форм брачных союзов. В статье также на основе анализа памятников канонического права рассматриваются такие виды брака, как «духовное», «смотрительное» и «телесное малженства». Mon, 01 Jan 2007 00:00:00 GMT https://elib.psu.by/handle/123456789/24855 2007-01-01T00:00:00Z